หลอดแก้วแอมป์ยากลายร่างเป็นโคมไฟสุดเก๋ด้วย Up-Cycling Design

14 December 2012 | TCDC | KNOW WHO

เรื่อง : อาศิรา พนาราม

โลกเรามีขยะอุตสาหกรรมเหลือทิ้งซุกซ่อนอยู่ตามมุมต่างๆ มากมายเกินจินตนาการ แม้แต่วัสดุที่ยังดีๆ อยู่แต่เป็นเศษเหลือจากการผลิต บ้างก็ได้กลับเข้าสู่วงจร Re-Use หรือ Recycle บ้างก็หลุดวงจรกลายเป็น “ขยะคาเมือง” รอว่าวันหนึ่งอาจจะมีคนหัวคิดสร้างสรรค์นำมันเข้าสู่อีกกระบวนการที่เรียกว่า “Up-Cycling” แทน (Up-cycling เป็นกระบวนการพลิกแพลงสู่ดีไซน์ใหม่แต่ยังเห็นร่างของวัสดุเดิมอย่างชัดเจน)

ก่อนอื่นเราขอให้คุณนึกภาพหลอดแก้วทรงผอมมีคอคอด หลอดดังว่านี้คือ “แอมป์พูล” (Ampoule) หรือที่เรียกกันทั่วไปในวงการแพทย์ว่า “แอมป์ยา” เป็นหลอดแก้วสำหรับบรรจุยาชนิดน้ำ ทำจากแก้วคุณภาพดี ซึ่งมีแหล่งผลิตอยู่ในประเทศเยอรมนี แต่คุณเชื่อไหมว่า ประเทศเยอรมนีต้องส่งวัตถุดิบนี้มาเป็นหลอดยาวๆ เพื่อตัดให้ได้ขนาดในประเทศไทย จากนั้นจึงค่อยส่งกลับไปบรรจุยาที่เยอรมนี ! ทุกวันนี้ไทยเรามีโรงงานรับตัดหลอดแอมป์ยานี้กันอย่างเป็นล่ำเป็นสัน ด้วยเหตุว่าค่าแรงงานและค่าเชื้อเพลิงในประเทศไทย “ย่อมเยากว่าเยอรมนี” หลายเท่า (เอาเป็นว่าคุ้มสำหรับค่าขนส่งไปมาก็แล้วกัน)


อย่างไรก็ดี ในกระบวนการผลิตแอมป์ยานี้ต้องเผาผลาญเชื้อเพลิงมหาศาล ใช้อุณหภูมิในการหลอมคอคอดที่ 700 องศาเซลเซียส และตัดปากที่อุณหภูมิ 1,200 องศาเซลเซียส ซึ่งแน่นอนว่าต้องมีหลอดแก้วหัวท้ายที่ไม่ได้ขนาดถูกตัดทิ้งไป กลายเป็น “ขยะอันตราย” สะสมในเมืองไทยเป็นล้านๆ หลอด (ในอดีตมีโรงงานผลิตแก้วมารับซื้อหลอดแก้วตกสเป็กนี้ไปหลอมกับทรายเพื่อลดเวลาการหลอมแก้ว แต่ก็รับซื้อไปในราคาถูกมากเหมือนให้เปล่า)

กระทั่งเมื่อ 3 ปีที่ผ่านมาจึงมีคนหัวใสที่คิดค้นวิธีการนำเศษแก้วคุณภาพดีนี้กลับมาใช้ใหม่
นั่นก็คือ นาวาเอก ฐากร อนุรักษ์ ทหารเรือผู้พ่วงความสามารถของนักเพาะพันธุ์ไม้ นักจัดสวน และนักจัดดอกไม้ฝีมือดีเข้าไปด้วย (ระดับเป็นกรรมการตัดสินการประกวดดอกไม้ทุกงานในพัทยา) ด้วยความที่ได้คลุกคลีกับดอกไม้และวัสดุสารพัดชนิด ทั้งยังเคยใช้หลอดแก้วในการจัดดอกไม้มาก่อน นาวาเอก ฐากร จึงเห็นคุณค่าของแก้วคุณภาพดีนี้ยิ่งกว่าใคร เขาคิดค้นหาวิธีคืนชีวิตให้กับหลอดแก้วนี้โดยเริ่มต้นทดลองนำมาร้อยเป็นมาลัยแก้วและนำไปใช้กับการจัดดอกไม้

แม้จะไม่ใช่นักออกแบบผลิตภัณฑ์ แต่ น.อ.ฐากรใช้เซนส์ด้านศิลปะที่เขาบ่มเพาะจากงานจัดสวนจัดดอกไม้ (รวมถึงทักษะการพันลวดในงานจัดดอกไม้) มาประกอบร่างหลอดแก้วนี้ขึ้นใหม่ เขาลองผิดลองถูกอยู่ถึง 3 ปีจนกระทั่งพบวิธีการที่เหมาะสมที่สุด ผลงานของ น.อ.ฐากรมีตั้งแต่มาลัยแก้ว ที่ใส่ของ โต๊ะ จนกระทั่งถึงโคมไฟ ซึ่งถือเป็นการนำหลอดแอมป์มาแปลงร่างเป็นโปรดักท์ใหม่ที่ลงตัวที่สุด เพราะได้แสงสว่างช่วยขับความพิเศษของหลอดแก้วให้เด่นสะดุดตาด้วย

วิธีการจัดเรียงหลอดแก้วทำให้โคมไฟของ น.อ.ฐากรมีความพิเศษอยู่หลายประการ อาทิ มีความใสเหมือนเป็นคริสตัล (แต่น้ำหนักเบากว่าแชนเดอเลียร์คริสตัลถึง 3 เท่า) สามารสร้างลวดลายจากการสลับสีระหว่างขวดสีใสและขวดสีชาได้ มีมิติความลึกจึงกระจายแสงได้สวยงาม มีราคาย่อมเยาว์ ซ่อมบำรุงง่าย และถ้าใครไม่ชอบโคมไฟที่มักมีแมลงเข้าไปติดเป็นซากอยู่ด้านใน หลอดแก้วนี้ก็ยังมีปากเปิดทำให้แมลงบินออกมาเองได้ (เมื่อวางองศาของหลอดให้ถูกต้อง)

จากที่เคยทำเป็นแค่ของใช้ในบ้าน น.อ.ฐากรได้ลองนำโคมไฟประดิษฐ์นี้ออกวางจำหน่ายตามงานแฟร์ต่างๆ เขาได้ลูกค้าเพิ่มเข้ามาหลายรายจนตัดสินใจต่อยอดเป็นธุรกิจจริงจังเมื่อราว 6 เดือนก่อน กลุ่มลูกค้าของ น.อ.ฐากร มักเป็นกลุ่มคนที่มีความรู้ เช่น วิศวกร สถาปนิก มัณฑนากร ดีไซเนอร์ หมอ และผู้พิพากษา โดยเฉพาะกับพวกหมอที่จะตื่นเต้นกันเป็นพิเศษ เพราะไม่เคยคิดว่า “แอมป์ยา” ที่เขาใช้เป็นประจำในอาชีพ จะถูกสร้างสรรค์ใหม่ให้กลายมาเป็นโคมไฟสวยงามขนาดนี้ได้

ด้วยกระแสตอบรับที่ค่อนข้างดีรวมถึงการได้องค์ความรู้เพิ่มเติมจากลูกค้าที่เป็นดีไซเนอร์ น.อ.ฐากรจึงตั้งใจจะต่อยอดแอมป์ยานี้ให้เป็นผลิตภัณฑ์อื่นๆ อีกมากมาย (แถมยังรับทำงานออกแบบตามออเดอร์อีกด้วย)

แม้ขณะนี้สินค้าที่เขาตั้งชื่อแบรนด์แล้วว่า “BURAYA” จะยังไม่มีหน้าร้าน แต่มันก็ถือเป็นแนวคิดการออกแบบที่มีศักยภาพมาก เพราะได้ส่งเสริมให้ผู้คนร่วมกันใช้ประโยชน์จากงานดีไซน์ที่เกิดใหม่ (จากของไร้มูลค่า) ที่สำคัญตราบเท่าที่โลกเรายังมีการแพทย์อยู่ วัสดุนี้ก็มีให้ใช้ไม่รู้หมดซะด้วย

ประเด็นเด่น
- เป็นความลงตัวที่ผู้พบวัสดุนี้มีทักษะเรื่องศิลปะ การจัดองค์ประกอบ และฝีมือเชิงช่าง ทำให้สามารถสร้างสรรค์ดีไซน์ใหม่ขึ้นมาได้ไม่ต่างจากนักออกแบบมืออาชีพ
- งาน Up-Cycling Design ต้องเจาะกลุ่มลูกค้าที่มีความรู้ความเข้าใจในเรื่อง “ดีไซน์ที่ยั่งยืน” จึงควรเลือกช่องทางการตลาดให้เหมาะสม ไม่แมสเกินไป
- โคมไฟจากวัสดุเหลือทิ้งนี้ให้ภาพลักษณ์ใกล้เคียงกับสินค้ามีราคา แต่ทางเจ้าของเลือกตั้งราคาเบาๆ เพื่อให้คนหมู่มากสามารถสัมผัสได้ง่ายขึ้น

สอบถามเพิ่มเติมได้ที่
น.อ.ฐากร อนุรักษ์
www.facebook.com/jum.thakorn

The transformation of Ampoule to lamp shade by Up-Cycling Design
Writer : Asira Panaram

There are an unimaginable amount of industrial waste hidden in every corner of the world. Even for a good quality surplus from the production, some could make it to the Re-Use/ Recycle round while the rest are left as “city junk” waiting for someone with a creative mind to someday bring them into “Up-Cycling” process. (Up-cycling is process of converting waste materials into new products, in which the previous materials are clearly visible).

First of all, please imagine a slim cylinder glass tube called Ampoule, AKA “Am-Medicine.” The glass vessels are used for storing liquid medicine. They are made of good quality glass from Germany. Yet believe it or not, Germany managed to ship the raw material for ampoule in form of long tubes to have them cut to a specific size in Thailand before shipping back once again to Germany to have the medicine filled! Thailand now has hundreds of factories on ampoule cutting job due to the labor and fuel cost in Thailand “are significantly lower as compared to Germany.” (At least it is worth an expense of roundtrip international shipping).

Nonetheless, the ampoule process needs to burn an immense amount of fuel, heating at 700?C for narrowed neck and 1,200?C for cutting. No doubt, the top and bottom parts will be cut off during the process and millions of ampoule tubes became “hazardous waste” in Thailand (In the past, glass factory bought these waste to melt with sand in order to reduce glass production time but at very low rate as if for free).

Three years ago, a smart gentleman initiated an approach to reuse this good-quality glass. Captain Takorn Anurak is a Thai navy with integrated expertise as a plant breeder, garden designer and flower arrangement artist (guaranteed with his being a regular judge for all major flower arrangement competitions in Pataya). With his years in association with flowers and the arrangement containers along with his experience in applying a glass tube in his flower design, Captain Takorn realized the value of this ampoule and tried to figure out how to give an ampoule a new life. Threading it into a garland and applying in his flower arrangement was the solution.

Captain Takorn has never been a professional product designer but he managed to successfully apply his art sense from garden and flower design experiences (along with his wiring skills in flower arrangement) to put together all ampoule tubes. He tried and tested for 3 years to finally found the practical solution. Takorn’s products range from glass garland, container, table and lamp shade, which can be considered the most perfect combination for a new product. The lighting marks a luminous attention and makes the special glass tube arrangement even more stunning. The tube arrangement accentuates several features to Captain Takorn’s lamp. It is crystal-clear (yet 3 times lighter in weight compared to a crystal chandelier). Patterns can be made by combinations of clear glass tubes and the colored ones. The glass tube offers a dimensional element and depth to allow a dazzling dispersion. It comes with a reasonable price and easy maintenance. For those who hate to have bugs trapped on the inside of the lamp, this glass tube offers an open end feature, so the flies can manage to get out (when put into the right angle).

After making it for household items, Captain Takorn joined many consumer fairs and put the lamp on sale. He got a lot of customers and decided to make a real business about six months ago. Captain Takorn’s target customers are mostly educated type like engineers, architects, interior designers, designers, doctors and judges. The doctors are extremely excited about the lamp because they never expected to find the ampoule tubes, used in their daily work, would transform into such a wonderful lamp. A good feedback and additional knowledge and suggestion from his designer clients encouraged Captain Takorn to go forward with his ampoule product lines (and made-to-order design work).

The product is now under the brand “BURAYA.” Even though Captain Takorn does open a shop to display his products but his design concept is of high capability because it allows people to make use of new design items (from useless waste). Most imporntantly, as long as we have to use medicine, there are eternal supplies for the material. 

Highlight topic

- It is a perfect combination that the one who found this material is arts, composition and handicraft expertise so that he can create a new design, just like a professional one.

- The Up-Cycling design needs to penetrate into clients with knowledge and value in “sustainable design.” The product should carefully select an appropriate marketing approach, absolutely not for mass market.

- The lamp from waste material got a similar refine look, just like those of expensive brands but the producer intentionally sets it for a reasonable rate to make it affordable to a wider range of clients.

- For more details, please contact Captain Takorn Anurak. 
www.facebook.com/jum.thakorn 

Share this Article !