Creative Space Workshop: Draw BKK : วาดเรื่องราว เล่าเรื่องเมือง โดย b.o.r.e.d.

เรื่อง : อร-พิม สุกัณศีล

“บางครั้งในการสื่อสารด้วยงานกราฟิก เราอาจต้องกลับมาเล่นกับการสื่อสารขั้นพื้นฐานที่สุด นั่นคือ การขีดเขียน”

เช่นเดียวกัน บางครั้งนักออกแบบก็ต้องเรียนรู้ที่จะมองโลกผ่านจอสี่เหลี่ยมของคอมพิวเตอร์ให้น้อยลง และมองหาแรงบันดาลใจจากโลกรอบตัวให้มากขึ้น ไปในที่ที่ไม่เคยไป เล่นในสิ่งที่ไม่เคยเล่น และทดลองทำในสิ่งที่ไม่เคยทำ


โครงการ Draw BKK จึงเกิดขึ้นเพื่อเป็นพื้นที่ให้กลุ่มคนที่สนใจในงานกราฟิกได้ทดลองทำงานที่อยู่เหนือกรอบของคำว่า “กราฟิก” โดยมีแผนที่ เข็มหมุด ไหมพรม และจินตนาการ เป็นอุปกรณ์คู่กายแทนเมาส์และคอมพิวเตอร์อย่างที่คุ้นเคย มีกรุงเทพฯ ทั้งเมืองเป็นกระดาษหนึ่งใบให้ละเลง และพร้อมที่จะทิ้งความถนัดตามอาชีพไว้เบื้องหลัง เหลือเพียงความสนุกในการวาดเขียน การตัดทอน และการสื่อสารกับพื้นที่ อันเป็นหัวใจในการทำงานกราฟิกที่แท้จริง


Look! Bangkok is a canvas
จะเกิดอะไรขึ้น หากคนคือดินสอ และกรุงเทพฯ คือผืนกระดาษ? ประโยคข้างต้นคือโจทย์ที่ทาง b.o.r.e.d. โยนให้ผู้เข้าร่วมกิจกรรมรับไปขบคิดตลอด 12 วัน ถนนหนทางของกรุงเทพฯ บนกูเกิลแมพ (Google Map) ถูกใช้เป็นวัตถุดิบที่แต่ละกลุ่มต้องแงะให้เกิดเป็นรูปภาพที่สะท้อนเรื่องราวของพื้นที่ จากนั้นจึงสร้างลวดลาย ปักหมุด และใช้ไหมพรมขึงบนแผนที่เท่าที่ตรอกซอยอันยุ่งเหยิงจะอำนวย


เมื่อแยกย้ายกันออกเดินทางสำรวจตามเส้นทางที่วาดขึ้นเพื่อไล่แปะสติ๊กเกอร์รูปหมุดตามแนวหมุดในสถานที่จริง จากคนที่เป็นเพียงจุดบนผืนกระดาษก็เริ่มสร้างลายเส้นและรูปทรงด้วยการเดิน เกิดเป็นงานกราฟิกที่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า แต่ซ้อนทับอยู่บนผังเมือง ทั้งยังเป็นศิลปะบนท้องถนน (Street Art) ที่นักออกแบบได้มีส่วนร่วมกับพื้นที่ผ่านการเดินสำรวจ ท่องเที่ยว และทำความรู้จักกับกรุงเทพฯ ตามเส้นทางที่วาดขึ้นในมุมมองใหม่ๆ ที่ไม่เคยได้สัมผัส

แม้จะไม่ได้มาพร้อมบทเรียนเรื่องการวางกริด (Grid) หรือการตอบโจทย์ลูกค้า แต่ในมุมมองของ b.o.r.e.d. การแทนเมืองด้วย “ผืนกระดาษ” และแทนคนด้วย “ดินสอ” นั้น มีส่วนสัมพันธ์กับงานกราฟิกอย่างแนบแน่น (เนื่องจากพื้นฐานของภาพก็คือการสื่อสารและการหาแง่มุมในการสื่อสารนั่นเอง) ฉะนั้น การออกแบบจึงต้องเริ่มจากการทำความเข้าใจพื้นที่เป็นอันดับแรก เพื่อให้เกิดแรงบันดาลใจที่จะนำไปสู่การสร้างเรื่องราวกับสถานที่และผู้คนในพื้นที่นั้นๆ


ดินสอ 30 แท่ง กับ 5 เรื่องราวที่อยากเล่า
หากหัวใจของโจทย์และการทำงานของ b.o.r.e.d. คือ “ความสนุกกับเพื่อนร่วมงาน” และ “การเล่นกับพื้นที่” ผลงานในโครงการ Draw BKK ที่มีตั้งแต่แผนที่ ภาพถ่าย ไปจนถึงหนังสั้นบันทึกการทำงานตลอดระยะเวลา 12 วันของผู้เข้าร่วมกิจกรรมจำนวน 30 คน ก็สะท้อนถึงความเป็น b.o.r.e.d. ได้อย่างชัดเจนที่สุด


ท่ามกลางบรรยากาศสนุกในการร่วมงานกับเพื่อนใหม่ต่างวัยต่างอาชีพ เมื่อดินสอทั้ง 30 แท่ง ต้องเลือกวาดรูปบนกระดาษผืนใหญ่ (ที่เรียกว่ากรุงเทพมหานคร) เพื่อเล่าเรื่องแล้ว ผลงานที่ได้ออกมาจึงมีความหลากหลายตามแต่เอกลักษณ์ของพื้นที่และการสื่อความของสมาชิก อาทิ ลายเส้นรูปทหารบนพื้นที่รอบอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ ตัวอักษรคำว่า SIAM SQUARE ที่ไล่เรียงตั้งแต่ซอยแรกถึงซอยสุดท้าย ภาพคนวิ่งบนถนนสีลมที่สะท้อนถึงชีวิตอันเร่งรีบของมนุษย์เงินเดือน ไปจนถึงรูปแก้วเบียร์ในมือ ภาพอันคุ้นตาของชีวิตกลางคืนในย่านทองหล่อ

ผู้ร่วมเวิร์คชอปบางกลุ่มเลือกที่จะสร้างเส้นทางแห่งความรักในกรุงเทพฯ โดยสมาชิกแต่ละคนต้องลงพื้นที่ภายในกรอบรูปหัวใจที่วาดไว้บนแผนที่เพื่อทำกิจกรรมเกี่ยวกับความรัก ไม่ว่าจะเป็นการแปะสติ๊กเกอร์ตามเส้นทางในภาพยนตร์เรื่องรักแห่งสยาม การทำความรู้จักกับคู่รักในพื้นที่ หรือแม้กระทั่งการแจกกอดฟรี


ในขณะที่บางกลุ่มก็เลือกเล่าประวัติศาสตร์และความเป็นไปในอนาคตของพื้นที่ผ่านวัฒนธรรมป๊อป (Pop Culture) จนเกิดเป็นผลงานการจำลองเกมแพ็กแมน (Pacman) บนแผนที่กรุงเทพฯ (ตัวแพ็กแมนสื่อสารแทนพื้นที่ที่มีการก่อสร้าง ส่วนจุดที่เรียงต่อกันเป็นแถวยาวแทนบ้านเรือนที่อาจถูกกลืนกินในอนาคต) ซึ่งถือเป็นการถ่ายทอดประเด็นความขัดแย้งในเรื่องการรื้อถอนชุมชนได้เป็นอย่างดี


เมื่อถึงวันสุดท้ายของกิจกรรม แม้เหล่า “ดินสอ” ที่ตะลอนวาดเมืองกันทั่วกรุงฯ จะกลับคืนสู่สภาพนักเรียนนักศึกษา หรือพนักงานบริษัทตามเดิม แต่เชื่อว่ารูปภาพที่เกิดขึ้นจากความตั้งใจในครั้งนี้ก็จะยังคงอยู่ในความทรงจำของทุกคน เช่นเดียวกับความหมายใหม่ของคำว่า “กราฟิก” และ “การเล่าเรื่อง” ที่ก็คงจะไม่มีวันจางหายไปจากความคิดของนักสร้างสรรค์รุ่นใหม่เหล่านี้

จับประเด็นเด่น
- เทคโนโลยีทำให้งานกราฟิกในปัจจุบันอยู่บนเส้นแบ่งที่เลือนลางระหว่างการออกแบบ สื่อ และศิลปะ (Media Art) ส่งผลให้เกิดการทำงานร่วมกันของผู้คนจากหลากหลายสาขา
- การหยิบวัสดุและสิ่งแวดล้อมรอบตัวมาใช้ในการทำงานคือเสน่ห์อย่างหนึ่งของงานกราฟิก
- ความสนุกในการวาด การตัดทอน และการสื่อสารกับพื้นที่ คือ หัวใจของการทำงานกราฟิกที่แท้จริง
- การออกแบบ คือ การฝึกทักษะในการเล่าเรื่องราว โดยต้องเริ่มจากการทำความเข้าใจในพื้นที่ (Space) ก่อนเป็นอันดับแรก ก่อนจะนำไปสู่การสร้างเรื่องราวเพื่อสื่อสารกับสถานที่และผู้คนในพื้นที่นั้นๆ

** Creative Space Workshop: Draw BKK : วาดเรื่องราว เล่าเรื่องเมือง โดย b.o.r.e.d. เป็นส่วนหนึ่งของงานการชุมนุมทางความคิดประจำปี Creativities Unfold, Bangkok 2011


Posted on 12 February 2012

Written By

  • About the article
    6 9,088

Share

Comments